A-Spice Nedir? Otomotiv Yazılım Geliştirme Süreci Neden Denetlenmeli?
A-SPICE’ın ne olduğunu anlatmaya başlamadan önce basit bazı kavramları açıklamak istiyorum.
Proje nedir?
Bu açıklamadaki en kritik kelime “geçici”dir. Yani projenin bir başlangıç ve bitiş tarihi bulunmalıdır. Bu da projeye daha başlamadan proje süresini olabildiğince iyi tahmin etmeniz gerekir. Ki çoğunlukla tahmininizin tutmadığını ve en kötünün de en kötüsüne hazırlıklı olmak gerektiğini her tecrübeli yönetici bizzat yaşayarak öğrenmiştir. 🙂
Türkiye’de ne kadar popüler bilmiyorum ancak Almanya’da her yazılım ve sistem geliştirme bölümünün panosunda mutlaka bir adet Dilbert karikatürleri bulunur. Bir nevi ibret vesikası…
Ben de durumu aslında özetleyen bir karikatürü sizinle paylaşmak isterim: (Çevirmenlerden özür dileyerek)
Başka hangi sorunlar var?
Mekatronik sistemlerin geliştirilmesini amaçlayan projelerde en bilindik mesele sistem karmaşıklaştıkça bilinmezliğin artması ve bunun da neticesinde riskin artmasıdır. Özellikle yüksek karmaşıklığa sahip otomotiv sistemlerinin süreç içerisinde projeyle ilgili onlarca önemli aşamanın tam anlamıyla gerçekleştiriliyor ve denetleniyor olması gerekir.
Genelde kötü giden bir projede şu tür problemler gerçekleşir:
- Gereksinimler eksik ya da yanlış bir şekilde yazılmış (Bazen de ortada test edilecek bir gereksinim değil, fakat sadece bir bilgi var. )
- Geliştirme süreci gerektiği kadar denetlenmiyor. Şeffaf bir geliştirme sürecinden bahsedemeyiz.
- Kalite kontrolü genelde sadece mühendise bırakılır, ne kadar gereksinimin test edildiği, test senaryoları ve sonuçları raporlanmaz ya da hiç takip edilmez.
- Proje yönetiminde planlama ve sonuç takibine sistematik bir yaklaşımda bulunulmaz.
Belki 10 senedir bu sorunların onlarca örneğini dünyanın en büyük otomotiv tedarikçilerinde(Bosch, Continental, ZF, vb.) gördüm. Bu yüzdendir ki otomobil üreticileri kendileri ve tedarikçileri için yazılım geliştirme sürecinin denetlenmesini ve sürecin her aşamasında kabiliyet(olgunluk)seviyesinin ortaya çıkarılmasını şart koşuyor. Günümüzde artık bu şart, tedarikçi bir otomobil üreticisiyle daha kontrat imzalarken önüne konuluyor. Eğer ki süreciniz beklenen olgunlukta ve becerideyse ne ala, değilse şansınıza küsün. Bu şartı sağlayan başka bir tedarikçi otomobil üreticisinin projesini kazanacaktır.
Neden Otomotiv SPICE?
Otomotiv SPICE, AUDI, BMW, Daimler, Porsche, Fiat, Ford, Volvo gibi önde gelen otomotiv üreticileri tarafından oluşturulan Otomotiv Özel İlgi Grubu tarafından ISO 15504–5 standartlarının otomotiv özelinde türetilmiş, kısaltmasının açılımı Software Process Improvement and Capability dEtermination (Yazılım Süreci İyileştirme ve Kabiliyet/Olgunluk Belirleme) olan, adından da anlaşılacağı gibi bir süreç değerlendirme ve iyileştirme modelidir. Peki bir şirket böyle bir modele neden ihtiyaç duyar?
- Oluşabilecek riskler önceden tespit edilir ve böylece ileride oluşabilecek yüksek maaliyetler en aza indirilir. Seri üretimdeki bir otomobil için üretilen bir üründe ortaya çıkabilecek herhangi bir hatanın maaliyeti ile ürün geliştirmenin hemen başında ortaya çıkacak bir hatanın maaliyeti arasındaki fark hata başına on binlerce euroyu bulabilir. Sadece 2016 senesinde otomotiv üreticilerinin otomobilleri yazılım güncellemesi ya da parça değişimi için geri çağırmasına harcadıkları para 22 milyar dolar…
- Projedeki hatalar daha erken tespit edilir
- Üründe daha az sistematik hata bulunur
- Proje planları daha doğru belirlenir
- Çoğu zaman otomotiv tedarikçileri herhangi bir otomobil üreticisiyle sadece bir kontrat yapabilmek için dahi üretici tarafından belirlenmiş, belli bir kabiliyet/olgunluk seviyesinde olması beklenir ki bu seviye A-SPICE değerlendirme ve denetiminde ortaya çıkar
- Amaç, karmaşıklık seviyeleri oldukça yüksek olan mekatronik sistemlerin olabildiğince en az hataya sahip, yüksek kalitede ve önceden ön görülebilir bir şekilde geliştirilmesini ve üretilmesini sağlamak
Tüm bu amaçlara erişebilmek için üretici tecrübeli baş A-SPICE denetçisi ve yanında eşlik eden 2 yardımcı denetçiyle birlikte projenin nasıl bir süreçle geliştirildiğini ve yönetildiğini denetler. Proje sahip olduğu tüm süreç alanlarının anlık fotoğrafını çeker ve sonuç olarak o an için sürecin kabiliyet/olgunluk seviyesi belirlenir.
Kabiliyet/Olgunluk Seviyeleri
A-SPICE’ta değerlendirilen şey projede uygulanan süreçtir. Değerlendirme sonucunda ise projenin hangi olgunluk seviyesinde geliştirildiği saptanır. Olgunluk seviyelerini daha iyi anlatabilmek için A-SPICE eğitimlerinde de verilen “Yemek pişirme” örneği yeterli olur diye düşünüyorum. Farz edelim ki projemiz “Hamburger”.
M.Eng.Can Acar
Otomotiv Mühendisi
Referanslar
[1]Agile Practice Guide, Project Management Institute, 2017
